كتب مذكور ، تمام نام رواتى است كه روايت حديث از ايشان كرده‌اند از آنچه جمع شده است و به ما رسيده از متأخّرين ، قطع نظر از كلام متقدّمين و ديگرانى كه به ما نرسيده ؛ چه بعضى از مصنّفين اين مذهب ، چهارصد و پانصد مجلّد و زياده و كم نيز تصنيف داشته و اكثر آنها منعدم شده و آن‌كه بالفعل موجود است و در ميان ، از كتب احاديث مثل كافى كه تصنيف محمد بن يعقوب كلينى است و مىگويد كه : « من در بيست سال آن‌را جمع كردم » . « 1 » همهء آن احاديث است و منقول از اهل بيت . و در قاموس ذكر كرده در باب « نون » در فصل « كاف » : « كلين مثل أمير از ديههاى رى و از آنجاست محمد بن يعقوب كلينى و از علماى شيعه است » . « 2 » ديگر در باب « نون » در فصل « ميم » گفته كه : « مسكان شيخى است از علماى شيعه » « 3 » . اگرچه اينجا غلط كرده است ، زيراكه آن‌كسى كه شيخ شيعه و راوى حضرت است ، پسر مسكان است : عبد اللّه ، نه مسكان ، و مسكان پسر ديگر دارد ، محمد . و كتاب محمد بن يعقوب تخمينا هشتاد هزار بيت است . و قريب به آن است تهذيب الأحكام كه تصنيف شيخ ابو جعفر طوسى

--> ( 1 ) . محمد بن يعقوب كلينى متوفاى 329 ( به نقل نجاشى و شيخ طوسى در رجال ) يا 328 ( به نقل شيخ طوسى در فهرست ) . نجاشى دربارهء كافى مىنويسد : « صنّف الكتاب الكبير المعروف بالكيني يسمّى الكافي في عشرين سنة » ( رجال النجاشى ، ص 377 ، ش 1026 ) . ( 2 ) . القاموس المحيط ، ج 4 ، ص 265 ، « كلن » . ( 3 ) . اين عبارت در باب « كاف » فصل « ميم » قاموس ( ج 3 ، ص 329 ، « مسك » ) به اين صورت آمده : « مسكان بالضمّ شيخ للشيعة اسمه عبد اللّه » .